Protocol Dierenwelzijn

Inleiding

Al 400 jaar worden er in Lottum paardenmarkten gehouden. Jaarlijks worden hier ongeveer 600 paarden en pony's (verder paarden genoemd) aangevoerd. Hiermee is de Lottumse Paardenmarkt een middelgrote Nederlandse paardenmarkt. Vroeger was deze paardenmarkt bij uitstek de plaats om een paard te kopen of te verkopen. Tegenwoordig is deze paardenmarkt voornamelijk een folkloristisch evenement waar meer kijkers dan kopers aanwezig zijn. Naast de paardenmarkt is een braderie georganiseerd.

Feiten en cijfers

Op de paardenmarkt in Lottum worden ongeveer 600 paarden bijeengebracht en komen vele duizenden bezoekers. Op de paardenmarkt worden paarden verhandeld met voornamelijk als bestemming recreatief rijden en slacht. De Lottumse paardenmarkt heeft een overwegend nationaal karakter met kopers en handelaren uit heel Nederland. Naast deze economische functie heeft is het een folkloristisch evenement met een grote braderie. De paardenmarkt begint om 07.00 uur en eindigt om 14.00 uur. De braderie begint vanaf 09.00 uur.

Wettelijk kader en handhaving

De paardenmarkt wordt gehouden volgens de regelgeving zoals is opgenomen in de Wet dieren, met name par. 1.3. Van belang is dat tot de zorg die dieren redelijkerwijs behoeven in elk geval gerekend dat dieren zijn gevrijwaard van:
a. dorst, honger en onjuiste voeding;
b. fysiek en fysiologisch ongerief;
c. pijn, verwonding en ziektes;
d. angst en chronische stress;
e. beperking van hun natuurlijk gedrag;
voor zover zulks redelijkerwijs kan worden verlangd.

Buiten het welzijn zijn er nog een aantal andere wettelijke eisen waarmee men op paardenmarkten te maken heeft. Zo moeten alle paarden in Nederland geïdentificeerd zijn door middel van een micro-transponder en een paspoort. Voor wat betreft het transport van paarden gelden in Nederland de regels uit de Europese transport-verordeningen. Voor de paarden die na aankoop geëxporteerd worden moet een gezondheidscertificaat worden opgemaakt door de NVWA.
Tot slot is het verboden een dier als prijs weg te geven, bijvoorbeeld bij een verloting.
De NVWA controleert onder andere op het naleven van de EU transport-verordening, EG1/2005, (geen zieke of gewonde dieren toegelaten, vervoersdocumenten, vakbekwaamheid chauffeur en eisen vervoersmiddelen) en op I&R (paspoort en chip). Ook de LID is vaak aanwezig op paardenmarkten. De LID heeft ook de bevoegdheid om proces verbaal op te maken.

Dierenwelzijn

Het dierenwelzijn is een belangrijk issue binnen de organisatie van de Lottumse paardenmarkt. De houder (eigenaar) is primair verantwoordelijk voor het welzijn van zijn dieren. De organisatie heeft een controlerende functie in deze. Hierbij kan ze een beroep doen op de dierenarts(en) en politie.
Tijdens de markt-uren is een dierenarts semipermanent en op oproep-basis aanwezig. Tevens surveilleert de politie op de markt. Ook de organisatie, duidelijk herkenbaar, controleert of er geen misstanden zijn. Voor klachten kan men terecht op het secretariaat. Dit is permanent bemand.
Alle paarden worden op het marktplein aangebonden aan lange lijnen (scheepstouwen). Hierdoor wordt de kans op verwonding minimaal. Door de organisatie wordt er op toegezien dat de paarden niet te kort worden aangebonden en dat ze niet te dicht bij elkaar staan. Dit voorkomt stress bij de dieren.
Er is tevens een permanente watervoorziening (vers water) en de houders kunnen bij de organisatie droogvoer en emmers verkrijgen.
Op een centrale plek, voor de Kerk, is een losplaats gecreëerd. Het wegdek is voorzien van een bedekking, waardoor de paarden voldoende grip op de ondergrond hebben.
Op 2 plaatsen kunnen de paarden worden gemonsterd; op de Veerweg en de Pastoor Kerboschlaan. Deze wegen vallen binnen de afzetting en zijn vrij van andere verkeer.
Het is ten strengste verboden de paarden te schoppen, te slaan of aan de staart te trekken. De daders worden bij de politie aangegeven.
Verwonde of gestreste dieren worden door een dierenarts ter plaatse beoordeeld en indien nodig in quarantaine geplaatst. Hier is ook de mogelijkheid om deze dieren te behandelen.
Alle paarden die op de markt komen dienen voorzien te zijn van I&R gegevens. De organisatie houdt zich het recht voor om hierop te controleren.
Als er na het einde van de markt paarden overblijven worden deze naar de quarantaine locatie gebracht.
Op de Lottumse paardenmarkt is geen mogelijkheid voor export-certificering. Voor medewerkers van b.v. NVWA, LID, etc. wordt een aparte werkruimte beschikbaar gesteld. (secretariaat Rozenhof).

Aanbevelingen

De KNMvD (GGP), de Sectorraad Paarden en de Dierenbescherming hebben een lijst van aanbevelingen voor de vergunningverlener opgesteld. Deze aanbevelingen worden door de Stichting Paardenmarkt Lottum eveneens als basis voor dierenwelzijn beschouwd:
Er is een controle bij de aanvoer van elk paard door een dierenarts. Paarden met verwondingen, tekenen van verwaarlozing en/of mogelijk infectieuze ziekten worden niet toegelaten.
Paarden die een gecoupeerde staart hebben worden niet toegelaten, met uitzondering van paarden die legaal gecoupeerd zijn (vóór 1/9/2001)
Er is beschikking over voldoende vers drinkwater en de paarden moeten de gelegenheid hebben te drinken. Deze locatie is duidelijk aangegeven.
Alle paarden kunnen de beschikking hebben over ruwvoer van goede kwaliteit en de paarden moeten regelmatig de gelegenheid hebben te eten. Dit voer is op een centrale locatie verkrijgbaar. Deze locatie is duidelijk aangegeven.
De paarden staan op een geschikte niet gladde ondergrond.
De paarden en pony’s dienen op een voor het dier veilige manier aangebonden te zijn. De paarden mogen niet langer dan acht uur achter elkaar aangebonden staan. Om beweging mogelijk te maken is een uitloopmogelijkheid in de nabijheid van de paardenmarkt aanwezig. Hiervoor kunnen de monsterbanen worden gebruikt.
Ezels dienen bij regen een deken ter dragen.
De afstand tussen publiek en paarden is zodanig zijn dat de kans op ongelukken geminimaliseerd wordt. De looppaden zijn voldoende breed.
Onnodige onrust (door bv. lawaai van kermisattracties) voor de dieren die tot vluchtgedrag kan leiden wordt vermeden doordat een attractie voor kinderen ver weg van de markt is gepositioneerd.
Het aanbieden van een dier als prijs, direct of indirect, via een verloting o.i.d is niet toegestaan.
Dieren die op welke wijze dan ook een gevaar vormen voor zichzelf, andere paarden of bezoekers zullen van de markt worden verwijderd of apart worden gezet.

Marktreglement

Paarden mogen niet aan bomen, hekken, of straatmeubilair worden vastgezet.
Doorgangen vrijhouden voor hulpdiensten.
Zieke en agressieve paarden worden niet toegelaten en eventueel afgevoerd.
Eigenaren zijn verplicht hun paarden te drenken en als ze lang staan ze te voeren.
Ruwe behandeling of mishandeling is in alle gevallen verboden.
Bezoekers zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid. Het lopen vlak voor, langs of achter een paard of pony is niet zonder gevaar. Het wordt ten sterkste afgeraden, zich met kinder- of wandelwagens op het marktterrein te begeven.
Op de markt is een EHBO post aanwezig.Toezicht wordt uitgeoefend door: de Politie, de marktorganisatie en de AID. Een aantal verkeersregelaars in actief op plaatsen waar dit nodig is.
Bij de ingang van de markt is er een veterinaire controle van de aangevoerde dieren.
Er is een noodstal vlak bij de markt aanwezig.

 
Toezicht NVWA
 
Inspecteurs en dierenartsen van de NVWA houden op paardenmarkten niet alleen toezicht op export en paspoorten. Zij letten ook nadrukkelijk op de eisen aan transportmiddelen en op dierenwelzijn. Daarbij is speciale aandacht voor de aanvoer van gecoupeerde paarden, of er beschermmiddelen tegen regen aanwezig zijn voor ezels en of er ruwvoer en drinkwater zijn voor de dieren.
 
Meer informatie
 
Dossier paarden https://www.vwa.nl/onderwerpen/meest-bezocht-a-z/dossier/paarden.
Wet dieren http://wetten.overheid.nl/BWBR0030250/2015-02-01.


Aanvang paardenmarkt: 07.00 uur
Aanvang braderie: 09.00 uur
Einde markt: 14.00 uur